Korisni linkovi:
Posalji
LOKALNI PLAN AKTIVNOSTI ZA POSTIZANJE RODNE RAVNOPRAVNOSTI
Pljevlja, 2010. |
UVOD
Šta je Lokalni plan aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti
Lokalni plan aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti (LPAPRR) je razvojni dokument opštine Pljevlja, koji utvrđuje cjelovitu i usklađenu politiku opštine u cilju unapređenja rodne ravnopravnosti.
Dokument definiše politiku jednakih mogućnosti, utvrđuje ciljeve, mjere i plan aktivnosti radi postizanja rodne ravnopravnosti, za period od 2010-2012.
U dokumentu su identifikovani prioriteti djelovanja, određeni su nosioci aktivnosti, vremenski okvir za njihovu realizaciju, kao i indikatori u ostvarivanju ciljeva za postizanje rodne ravnopravnosti.
Lokalni plan aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti pokriva sljedeće oblasti: obrazovanje, zdravlje, nasilje u porodici, ekonomija i održivi razvoj, politika i odlučivanje, mediji, kultura i sport. Vodilo se računa o tome da planirane aktivnosti iz obuhvaćenih oblasti budu realne i sa mogućnošću realizacije u planiranim vremenskim okvirima.
Ustavom Crne Gore, u poglavlju "Ljudska prava i slobode" utvrđeno je da država jemči ravnopravnost žene i muškarca i razvija politiku jednakih mogućnosti. Garancije date najvišim pravnim aktom Crne Gore razrađene su nizom zakona kojima su uređeni radni odnosi, zapošljavanje, penzijsko i invalidsko osiguranje, obrazovanje, zdravstvena i socijalna zaštita, zaštita na radu, porodični odnosi, krivična djela i dr.
Zakonom o rodnoj ravnopravnosti (»Sl. list RCG«, br. 46/07) , koji je usvojen jula 2007. godine ustanovljen je organ državne uprave nadležan za poslove u vezi ostvarivanja rodne ravnopravnosti, a to je Ministarstvo za zaštitu ljudskih i manjinskih prava.
Zakonom o rodnoj ravnopravnosti su, takođe propisani mehanizmi za postizanje rodne ravnopravnosti. U cilju eliminacije diskriminacije po osnovu pola i postizanja rodne ravnopravnosti, Zakonom su utvrđene obaveze državnih organa, organa državne uprave i lokalne samouprave, javnih ustanova, javnih preduzeća i drugih pravnih lica koja vrše javna ovlašćenja.
U Zakonu je istaknuta i uloga civilnog sektora i dat značajan prostor za djelovanje nevladinih organizacija u ukupnim aktivnostima na postizanju rodne ravnopravnosti.
U Crnoj Gori su, do sada, osnovana dva institucionalna mehanizma za postiznje rodne ravnopravnosti , i to: Odbor za ravnopravnost polova Skupštine Republike Crne Gore i Odjeljenje za ravnopravnost polova pri Vladi Crne Gore.
Statut opštine Pljevlja usaglašen je sa Zakonom o rodnoj ravnopravnosti u dijelu koji se odnosi na formiranje skupštinskog tijela tj. Savjeta za rodnu ravnopravnost.
AKTUELNO STANJE
Demografska situacija
Prema popisu stanovništva iz 2003. godine opština Pljevlja ima ukupno 35.806 stanovnika, od čega je žena 18.246 ili 50,96 %, a muškaraca 17.560 ili 49,04 %. Veći broj žena u odnosu na muškarce uobičajena je situacija u većini zemalja svijeta, izuzev u onim najrazvijenijim, i rezultat je nižih stopa mortaliteta žena u odnosu na mortalitet muškaraca.
S druge strane, u svim ljudskim populacijama, pa i u Crnoj Gori dječaci se rađaju češće od djevojčica. Tako je i u opštini Pljevlja u 2004. godini rođeno 182 dječaka - 186 djevojčica: 2005. godine 190 dječaka - 177 djevojčica, 2006. godine: 176 dječaka - 167 djevojčica, 2007. godine: 175 dječaka - 164 djevojčice, u 2008. godini: 152 dječaka - 144 djevojčice i u 2009. godini: 149 dječaka - 126 djevojčica. Dakle u ovom periodu, ukupno je rođeno 1990 djece ( 1026 dječaka ili 51,56 % i 964 djevojčica ili 48,44 % ), dok u istom vremenskom periodu broj umrlih iznosi 1918 ( 952 muškarca ili 49,64 % i 966 žena ili 50,36 % ).
Prema popisu stanovništva iz 2003. godine u opštini Pljevlja nije bilo romskog stanovništva, dok se trenutno na evidenciji Crvenog krsta nalaze 44 Roma ( 21 muškrac i 23 žene ), koji žive u naselju, koje je izgradila opština Pljevlja uz podršku donatora.
U pljevaljskoj opštini nastava se izvodi u 14 osnovnih i 2 srednje škole. Od 14 osnovnih škola 3 su gradske, a 11 seoskih sa 28 područnih odjeljenja.
Ukupan broj učenika koji pohađaju osnovnu školu iznosi 3195 ( 1616 dječaka ili 50,58 % i 1579 djevojčica ili 49,42 % ), dok srednju školu pohađa 1415 učenika ( djevojčica - 596 ili 42,12 %, dječaka -819 ili 57, 88 %). Od tog broja na đake pješake otpada 7,89 %, djecu sa smetnjama u razvoju 0,44 %, dok procenat romske djece iznosi 0,03 %.
U osnovnim školama zaposlene su 353 osobe ( muškaraca ima 121 ili 34,28 % , a žena 232 ili 65,72 %), dok u srednjim školama broj zaposlenih iznosi 129 ( 50 muškaraca ili 38.76 % i 79 žena ili 61,24 %).
Predškolska nastava izvodi se u jednom vrtiću, koji pohađa 418 djece ( 212 dječaka ili 50,72 % i 206 djevojčica ili 49,28 % ). U vrtiću je zaposleno 49 osoba ( 3 muškarca ili 6,12 % i 46 žena ili 93,88 % ), a rukovodeća lica su žene.
Rukovodeća lica ( direktor, pomoćnik direktora, sekretar) u osnovnim i srednjim školama čine muškarci 65,71 %, a žene 34,29 %. Direktori su uglavnom muškarci - 83.33 %, pomoćnici takođe - 83,33 %, dok poslove sekretara uglavnom obavljaju žene - 81,25 %.
Prema popisu stanovništva iz 2003. godine od ukupnog broja stanovnika nepismeno je 1316 stanovnika ili 3,67 % , i to 128 muškaraca ili 9,80 % i 1187 žena ili 90,20 % ( uglavnom žene iznad 65 godina starosti ).
Na evidenciji Zavoda za zapošljavanje - Pljevlja nalazi se 43.97 % žena I 56,03 % muškaraca, dok po podacima Centra za socijalni rad ima 56,31 % muškaraca i 43,69 % žena). korisnika materijalnog obezbjeđenja porodice.
U opštini Pljevlja , prema evidenciji Udruženja penzionera ima ukupno 5620 penzionera, i to 50 % žena, 50 % muškaraca.
Skupština opštine Pljevlja ima 35 odbornika, od kojih su 32 muškarca i samo 2 žene ( 5,71 % ).
Predsjednik Skupštine i sekretar Skupštine su muškarci. Skupština ima 11 radnih tijela čiji su predsjednici 10 muškaraca i 1 žena.
U lokalnoj upravi zaposleno je 244 službenika i namještenika ( 126 muškarac ili 51,64 % i 118 žene ili 48,36 % ). Za vršenje poslova uprave obrazovano je 16 organa lokalne uprave (sekretarijati, uprave, direkcije, službe...), čije su starješine uglavnom muškarci - 75 %, dok žene čine 25 %.
Opština je osnivač 6 javnih preduzeća iz oblasti putne, stambene i komunalne infrastrukture i 4 javne ustanove iz oblasti kulture i sporta, u kojima su direktori muškarci ( 100 % ).
U opštini Pljevlja aktivna su 22 sportska kluba, od kojih su samo 3 ženska ( 13,64 %) i 2 lokalna javna servisa, gdje su direktori 1 muškarac i 1 žena.
* NAPOMENA: Podaci prezentovani na osnovu evidencija javnih službi na dan 31.12.2009. godine
O B R A Z O V A N J E
CILJ | AKTIVNOSTI | NOSIOCI POSLOVA | ROK | POKAZATELJI |
Postizanje ravnopravnost polova u svim oblastima obrazovanja | Ustanoviti i organizovati na nivou opštine bazu podataka po polu, u koju treba uključiti: nastavni kadar i đake, za sve nivoe obrazovanja. Najmanje jednom u dvije godine publikovati podatke i staviti na sajt opštine. Posebno pratiti uključenost Romske djece u školski sistem i podatke o napuštanju školovanja |
Područno odjeljenje Statistike u opštini u saradnji sa tijelom za rodnu ravnopravnost u opštini, uz podršku Ministarstva za ljudska i manjinska prava
|
I kvartal 2010 Početak školske godine 2010 -2012 |
Formirana baza podataka |
Organizovati najmanje jednom u toku godine obuke o rodnoj ravnopravnosti za nastavni kadar i đake na svim nivoima obrazovanja | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini samostalno ili u saradnji sa drugim opštinama, obrazovnim ustanovama, nevladinim organizacijama |
April 2010 -2012 |
Održane obuke | |
Edukovati roditelje romske djece o značaju obrazovanja
| Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa obrazovnim ustanovama, nevladinim organizacijama |
Mart mjesec , prije upisa djece u školu 2010 -2012 |
Održana edukacija | |
Organizovati i sprovesti najmanje jednom godišnje osposobljavanje za korišćenje informacionih tehnologija, posebno za žene na selu, djecu, romsku djecu, osobe sa invaliditetom, nezaposlene | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa obrazovnim ustanovama i biroom rada u opštini, nevladinim organizacijama, uz mogućnost zajedničkih aktivnosti za više opština |
Jednom godišnje 2010 -2012 |
Održana obuka za korišćenje informacionih tehnologija |
Z D R A V L J E
MJERE | AKTIVNOSTI | NOSIOCI POSLOVA | ROK | POKAZATELJI |
Zaštita i unapređenje zdravlja žene |
Ustanoviti i organizovati na nivou opštine bazu podataka po polu koji se odnose na oboljele od rizičnih bolesti | Tijelo za RR u opštini u saradnji sa Ministarstvom za ljudska i manjinska prava - Odjeljenje za rodnu ravnopravnost, Ministarstvom zdravlja i nevladinim organizacijama |
II kvartal 2010 -2012 |
Formirana baza podataka |
Organizovati kampanju povodom Međunarodnog dana zdravlja 7. aprila u cilju upoznavanja sa pravima pacijenata, posebno informisanje o primarnoj zdravstvenoj zaštiti na selu | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa nadležnim organom lokalne uprave, zdravstvenim ustanovama, seoskim mjesnim zajednicama, nevladinim organizacijama, a uz podršku i saradnju Ministarstva za ljudska i manjinska prava - Odjeljenje za rodnu ravnopravnost i Ministarstva zdravlja koje bi pripremilo sadržaj letka |
April 2010 -2012 |
Organizovana kampanja | |
Godišnji mamografski pregledi za žene, nabavka aparata ili prevoz do najbližeg mjesta gdje aparat postoji), posebno za Romkinje, žene u rizičnim godinama (poslije 40 godine), žene sa invaliditetom, žene sa sela. |
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa Domom zdravlja, nadležnim organom lokalne uprave i nevladinim organizacijama (mogućnost zajedničke aktivnosti više opština) |
Jednom godišnje ( termin dogovoriti sa Domom zdravlja ) 2010 -2012 |
Izvršeni mamografski pregledi žena | |
Obilježiti tokom marta mjeseca borbu protiv raka (mediji i propagandni materijal) po nedeljama - I nedelja rak dojke, II nedelja rak grlića materice, III nedelja rak prostate i IV nedelja rak štitne žlijezde | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa nadležnim organom lokalne uprave, Domom zdravlja, uz podršku i saradnju Ministarstva za ljudska i manjinska prava - Odjeljenje za rodnu ravnopravnost i Ministarstva zdravlja |
Mart 2010 -2012 |
Održane planirane aktivnosti | |
Nabavka ginekološkog stola za žene sa invaliditetom | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini, u saradnji sa Udruženjem paraplegičara i Domom zdravlja, a uz podršku Ministarstva zdravlja i Fonda za zdravstvo. |
II kvartal 2010 |
Nabavljen ginekološki sto za žene sa invaliditetom |
N A S I L J E U P O R O D I C I
MJERE | AKTIVNOSTI | NOSIOCI POSLOVA | ROK | POKAZATELJI |
Eliminacija svih oblika nasilja u porodici | Ustanoviti na nivou opštine bazu podataka po polu, u koju treba uključiti podatke o slučajevima i oblicima nasilja nad ženama i nasilja u porodici koristeći podatke iz PJ policije, zdravstvenih institucija, centara za socijalni rad i nevladinih organizacija, kao i podatke o sankcionisanju nasilja u porodici od tužilaštva i sudova. |
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa odgovarajućim organima u opštini koji vode ovu statistiku i nevladinim organizacijama
|
IV kvartal
2010-2012 |
Formirana baza podataka |
Obilježavanja Kampanje 16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženama
| Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini samostalno ili u saradnji više opština, uz podršku Odjeljenja za rodnu ravnopravnost u Ministarstvu za ljudska i manjinska prava i nevladinih organizacija |
2010-2012 |
Organizovana kampanja | |
Otvoriti jedinstvenu SOS liniju za žene žrtve nasilja
| Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa nevladinim organizacijama |
2012 |
Otvorena SOS linija za žene žrtve nasilja | |
Stvoriti uslove i pripremiti se za organizovanje besplatne pravne pomoći za žrtve nasilja u porodici
|
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini |
Sa implementacijom zakona | Obezbijeđeni uslovi za organizovanje besplatne pravne pomoći za žrtve nasilja u porodici
|
E K O N O M I J A I OD R Ž I V I R A Z V O J
MJERE | AKTIVNOSTI | NOSIOCI POSLOVA | ROK | POKAZATELJI |
Ravnopravni pristup žena i muškaraca ekonomskim resursima i stvaranje jednakih mogućnosti u njihovom korišćenju | Ustanoviti i organizovati na nivou opštine bazu podataka po polu, godinama i po kvalifikacionoj strukturi, u koju treba uključiti: zaposlene, nezaposlene, preduzetnike i potrebe za radnom snagom i vrstom poslova i po potrebi organizovati istraživanja o ovoj temi. |
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini, Biro rada, opštinski Sekretarijat za privredu, Područno odjeljenje Zavoda za statistiku, Udruženje preduzetnika-ca, nevladine organizacije.
|
III kvartal 2010-2012 |
Formirana baza podataka |
Organizovati jednom godišnje obuke (prekvalifikacija, dokvalifikacija...) za nezaposlene žene vodeći računa o zahtjevima poslodavaca za žene koje su nezaposlene duže od tri godine, žene sa sela, Romkinje, žene sa invaliditetom, samohrane roditelje i roditelje djece sa smetnjama u razvoju, žene preko 50 godina starosti.
|
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini i Biro rada, u saradnji sa nadležnim organom lokalne uprave i nevladinim organizacijama
|
Jednom godišnje ( dogovoriti termin sa ZZZ) |
Održane obuke | |
Obilježavanje Dana žena preduzetnica | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini, u saradnji sa nadležnim organom lokalne uprave i nevladinim organizacijama |
Treći petak u maju 2010-2012 |
Obilježen Dan žena preduzetnica |
P O L I T I K A I O D L U Č I V A N J E
MJERE | AKTIVNOSTI | NOSIOCI POSLOVA | ROK | POKAZATELJI |
Ravnopravno učešće žena i muškaraca na svim nivoima odlučivanja
| Ustanoviti bazu podataka po polu za: zastupljenost u organima opštine, u javnim službama, na rukovodećim mjestima, u upravljačkim strukturama svih organa, tijela i institucija čiji je osnivač Opština | Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini, Područno odjeljenje statistike, u saradnji sa Ministarstvom za ljudska i manjinska prava - Odjeljenje za rodnu ravnopravnost |
Kontinuirano 2010-2012 |
Formirana baza podataka |
Edukacija i kampanja žena za politički angažman (jedna tribina ili seminar u toku godine), a najmanje jednom u godini koja prethodi lokalnim ili parlamentarnim izborima, kao i izborima u mjesnim zajednicama
|
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini u saradnji sa nevladinim organizacijama i političkim partijama
|
U godini izbora 2010-2012 |
Održana edukacija Sprovedena kampanja | |
Usvajanje Odluke o rodnoj ravnopravnosti na lokalnom nivou |
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini i Skupština Opštine
|
2012 |
Usvojena odluka |
M E D I J I , K U L T U R A I S P O R T
MJERE | AKTIVNOSTI | NOSIOCI POSLOVA | ROK | POKAZATELJI |
Postizanje rodne ravnopravnosti u medijima i kulturi - eliminacija predrasuda, stereotipa i mizoginije i afirmacija ženskog stvaralaštva | Uspostaviti saradnju sa lokalnim medijima i dogovor o organizovanju emisija na temu rodne ravnopravnosti najmanje jednom mjesečno u stalnoj programskoj šemi i rubrikama (novine, radio i TV)
|
Tijelo za rodnu ravnopravnost u saradnji sa lokalnim medijima i nevladinim organizacijama |
2010 |
Uspostavljena saradnja Održane emisije |
Organizovati izložbe, sajmove i druge manifestacije kulturnog stvaralaštva žena najmanje jednom godišnje u povodu obilježavanja određenog datuma (8. mart, Dan Opštine, |
Tijelo za rodnu ravnopravnost u saradnji sa nadležnim organom lokalne uprave i organizatorom manifestacije (gradska bibilioteka, kulturni centar, pozorište, galerija itd) i nevladinim organizacijama |
8 mart. 20 novemar 2010-2012 |
Održane izložbe, sajmovi i dr. manifestacije kulturnog stvaralaštva žena | |
Ustanoviti godišnja priznanja za žene za stvaralaštvo u kulturi, medijima i sportu, i predlaganje kandidatkinja
|
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini, nadležni organ lokalne uprave |
Decembar 2010-2012 |
Ustanovljena priznanja | |
Pomoć u registrovanju sportsko-rekreativnih i kulturnih udruženja, udruženja seoskih žena, kao i drugih udruženja
|
Tijelo za rodnu ravnopravnost u opštini, nadležni organ lokalne uprave |
Kontinuirano 2010-2012 |
Broj registrovanih sportsko-rekreativnih i kulturnih udruženja, udruženja seoskih žena, kao i drugih udruženja |
